jak i niepaństwowe – mogą się obawiać co najwyżej niepowodzenia, dopóty niewiele może
zniechęcać ich do podejmowania kolejnych prób. Skuteczniejsze reagowanie organów
ścigania, skoncentrowane na wykrywaniu, śledzeniu i ściganiu cyberprzestępców, ma
zasadnicze znaczenie dla kształtowania skutecznej unijnej prewencji. Dochodzi do tego
potrzeba wpierania przez UE państw członkowskich w rozwoju zdolności podwójnego
zastosowania w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego. Falę ataków cybernetycznych
zaczniemy odwracać dopiero wtedy, gdy zwiększymy prawdopodobieństwo schwytania
i ukarania sprawców. W przypadku ataków cybernetycznych dochodzenia należy
przeprowadzać niezwłocznie, a ich sprawców doprowadzać przed oblicze wymiaru
sprawiedliwości, lub podejmować działania umożliwiające odpowiednią reakcję polityczną
lub dyplomatyczną. W sytuacji wystąpienia poważnego kryzysu o istotnym wymiarze
międzynarodowym i obronnym, Wysoki Przedstawiciel może przedłożyć Radzie warianty
odpowiedniego reagowania.
Kroki w kierunku poprawy prawa karnego w odpowiedzi na ataki cybernetyczne zostały już
poczynione wraz z przyjęciem w 2013 r. dyrektywy dotyczącej ataków na systemy
informatyczne59. Ustanowiono w niej minimalne zasady dotyczące definicji przestępstw
i sankcji w dziedzinie ataków na systemy informatyczne oraz określono środki operacyjne
w celu poprawy współpracy między organami. Dyrektywa przyczyniła się do osiągnięcia
istotnych postępów w procesie zapewniania zbliżonego poziomu kategoryzacji ataków
cybernetycznych jako przestępstw we wszystkich państwach członkowskich, co sprzyja
współpracy transgranicznej między organami ścigania prowadzącymi dochodzenia w sprawie
tego rodzaju przestępstw. Potencjał dyrektywy nie został jeszcze jednak w pełni
wykorzystany – zakres jej oddziaływania mógłby zostać zwiększony, gdyby państwa
członkowskie w pełni wdrożyły wszystkie jej przepisy60. Komisja będzie nadal zapewniać
wsparcie państwom członkowskim we wdrażaniu dyrektywy i obecnie nie widzi potrzeby
składania wniosku o dokonanie w niej zmian.
3.1
Identyfikacja podmiotów działających w złych intencjach
Aby zwiększyć nasze szanse na pociągnięcie sprawców do odpowiedzialności, musimy pilnie
poprawić naszą zdolność do identyfikacji osób odpowiedzialnych za ataki cybernetyczne.
Znalezienie
użytecznych
informacji
na
potrzeby
dochodzeń
związanych
z cyberprzestępczością, przeważnie w postaci śladów cyfrowych, jest największym wyzwanie
dla organów ścigania. Musimy zatem zwiększyć nasze zdolności technologiczne do
skutecznego prowadzenia dochodzeń przez wzmocnienie jednostki Europolu ds.
cyberprzestępczości o specjalistów z tej dziedziny. Europol stał się głównym podmiotem
wspierającym państwa członkowskie w dochodzeniach w sprawach wykraczających poza
jeden obszar jurysdykcji. Powinien zatem stać się centrum wiedzy fachowej dla organów
ścigania w zakresie dochodzeń i informatyki śledczej online.
Rozpowszechniona praktyka ukrywania wielu użytkowników – czasami tysięcy z nich – za
jednym adresem IP bardzo utrudnia z technicznego punktu widzenia dochodzenie w sprawach
szkodliwych zachowań w sieci. Czasem powoduje też konieczność, np. w przypadku
poważnych przestępstw takich jak wykorzystywanie seksualne dzieci, zbadania bardzo wielu
użytkowników w celu identyfikacji jednego podmiotu działającego w złych intencjach.
Dlatego UE będzie zachęcać do stosowania nowego protokołu (IPv6), gdyż pozwala on na
przydzielenie jednego użytkownika na adres IP, z wyraźnym pożytkiem dla organów ścigania
59
60
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/40/UE z dnia 12 sierpnia 2013 r. dotycząca ataków na
systemy informatyczne.
COM(2017) 474.
16
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents