Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming II Begrippenkader 1. Crisisbeheersing staat in het kader van dit Nationaal Handboek voor coördinatie en besluitvorming over het geheel van maatregelen en voorzieningen dat de rijksoverheid treft in samenwerking met betrokken publieke en private partners in een situatie waarbij de nationale veiligheid in het geding is of kan zijn of bij een andere situatie, waarbij van een grote maatschappelijke impact sprake is of kan zijn.2 2. De nationale veiligheid is in het geding als een of meer vitale belangen van de Nederlandse staat en/of samenleving zodanig bedreigd worden dat sprake is van (potentiële) maatschappelijke ontwrichting. Die vitale belangen zijn: -- territoriale veiligheid: het ongestoord functioneren van Nederland als onafhankelijke staat in brede zin, dan wel de territoriale integriteit in enge zin; -- economische veiligheid: het ongestoord functioneren van Nederland als een effectieve en efficiënte economie; -- ecologische veiligheid: het beschikken over voldoende zelf herstellend vermogen van de leefomgeving bij aantasting; -- fysieke veiligheid: het ongestoord functioneren van de mens in Nederland en zijn omgeving; -- sociale en politieke stabiliteit: het ongestoorde voortbestaan van een maatschappelijk klimaat waarin groepen mensen goed met elkaar kunnen samenleven binnen de kaders van de democratische rechtsstaat en gedeelde waarden. Deze vijf belangen zijn vaak niet los van elkaar te zien. Meestal zal sprake zijn van een nauwe samenhang tussen de afzonderlijke belangen.3 3. Op rijksniveau is ieder ministerie zelf verantwoordelijk voor de te nemen crisisbeheersingsmaatregelen (preparatie, respons en nafase) op het eigen beleidsterrein, voor de financiering daarvan en voor de zorg om deze maatregelen goed af te stemmen met de coördinerend Minister van Veiligheid en Justitie, de andere rijkspartijen en de betrokken publieke en private partners. Een ministerie is eveneens verantwoordelijk voor het stellen van kaders voor de crisisbeheersingsmaatregelen te nemen door de vitale bedrijven, instellingen en objecten, voor zover deze entiteiten onder zijn verantwoordelijkheid vallen.4 4. Lokale of regionale situaties, incidenten of gebeurtenissen worden in de meeste gevallen opgevangen door de op dat niveau opererende overheden (zoals de gemeente, het waterschap of de veiligheidsregio) en organisaties. Afhankelijk van aard en omvang kunnen meerdere organisaties worden ingezet (horizontale en/of verticale opschaling). Voor de verschillende niveaus van opschaling hanteren de veiligheidsregio’s een landelijk uniforme GRIP-opschalingssystematiek 5. Indien een situatie, incident of gebeurtenis een interregionale betekenis heeft, heeft de voorzitter van de bronregio de leiding over de handhaving van de openbare orde en generieke openbare veiligheid. 5. Het Rijk kan – afhankelijk van het verloop van de situatie en al dan niet in combinatie – drie rollen vervullen: faciliteren, richting geven en sturen. a. Het Rijk faciliteert Het Rijk kan de autoriteiten in de algemene keten (gemeente, veiligheidsregio, provincie) of functionele keten (waterschap, (vitale) sector) ondersteunen. De ondersteuning kan geschieden op verzoek van genoemde autoriteiten, dan wel op eigen initiatief van het Rijk. Bij situaties met een grote maatschappelijke impact valt te denken aan een lokaal of regionaal incident of ongeval met veel slachtoffers, een incident of ongeval in het buitenland met een groot aantal Nederlandse slachtoffers of grote maatschappelijke impact in Nederland, of evenementen met een (inter)nationale uitstraling in Nederland. 2 Deze definitie is breder dan de definitie uit de Wet veiligheidsregio’s. Crisisbeheersing staat in dat verband voor handhaving van de openbare orde (Wvr, art. 1). 3 Strategie Nationale Veiligheid, Kamerstukken II, 2006-2007, 30 821, nrs. 1 en 3. 4 Voor een actueel overzicht van de bestuurlijke verantwoordelijkheden zie de Bestuurlijke netwerkkaarten crisisbeheersing (IFV 2015) en de bijbehorende bevoegdhedenschema’s. 5 ‘GRIP’ staat voor: Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure. De GRIP-systematiek bestaat uit verschillende opschalingsniveaus: lokaal ( 1 t/m 3), regionaal (4) en interregionaal (5). 13

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents