Fletorja Zyrtare
matura fiskale dhe monetare dhe reformat
strukturore. Shqipëria duhet të përballojë uljen e
niveleve të larta të deficitit buxhetor dhe të
borxhit publik. Ajo do të duhet të përmirësojë
parashikueshmërinë fiskale, duke hequr dorë nga
mbivlerësimi i të ardhurave dhe duke
përmirësuar në mënyrë të konsiderueshme
përputhjen e taksave. Përmirësimi i mëtejshëm i
mjedisit të biznesit dhe investimeve është
thelbësor për diversifikimin e ekonomisë dhe
rritjen e potencialit të saj afatgjatë. Përforcimi i
sundimit të ligjit, trajtimi i korrupsionit dhe
trajtimi i detyrimeve të pashlyera, si edhe
zhvillimi i infrastrukturës dhe rritja e kapitalit
njerëzor janë kështu fushat kryesore ku duhet të
përqendrohen shumë përpjekje. Reduktimi i
ekonomisë gri mbetet një sfidë e rëndësishme.
Shqipëria ka marrëveshje të tregtisë së lirë me të
gjithë rajonin, përfshi edhe Kosovën, dhe është
anëtare e CEFTA-s që nga viti 2006.
Kosova ka bërë progres në drejtim të krijimit
të një ekonomie funksionale të tregut. Nevojiten
reforma dhe investime të konsiderueshme për të
mundësuar atë të përballojë për një periudhë të
gjatë presionin dhe forcat konkurruese të tregut.
Situata e vështirë/sfiduese ekonomike në rajon
dhe BE kanë ndikuar ekonominë e Kosovës
edhe pse më pak se përfituesit e tjerë IPA II në
rajon. GDP-ja e Kosovës u rrit me 2.5% në vitin
201242. Politika fiskale ka qenë e kujdesshme dhe
performanca e buxhetit ka qenë në rrugën e
duhur. Është ruajtur një rregull fiskal ligjërisht i
detyrueshëm, që do të zbatohet në 2014.
Papunësia mbetet shumë e lartë. Kosova ka
vazhduar me investime të konsiderueshme në
infrastrukturën e saj. Kërkohen përpjekje të
vazhdueshme për të mbështetur stabilitetin
makroekonomik dhe përmirësimin në situatën
sociale. Kosova ka nevojë për të përmirësuar
konkurrueshmërinë dhe mjedisin e biznesit, dhe
të mbështesë sektorin privat në mënyrë që të ulë
papunësinë. Politikat ekonomike të Kosovës
kanë për qëllim zhvillimin e qëndrueshëm
ekonomik, siç saktësohet në Programin e
Qeverisë së Kosovës (2011–2014), i cili thotë se
“Gjeneruesi kryesor i rritjes ekonomike do të
jenë investimet private dhe zhvillimi i mëtejshëm
Viti 2021 – Numri 7
i sipërmarrjes”; “strategjia për zhvillimin e
sektorit privat 2013–2017” përcakton më tej
bazën e politikave ekonomike për vitet e
ardhshme. Një mjedis i shëndoshë i biznesit
kërkon masa të mëtejshme për të trajtuar
sundimin e dobët të ligjit dhe korrupsionin.
Privatizimi duhet të vazhdojë. Sektori informal
mbetet një sfidë e rëndësishme.
2.2 Karakteristikat Ekonomike të Zonës së
Programit
Dallimet rajonale në aspektin e zhvillimit
ekonomik dhe social janë të dukshme jo vetëm
në të gjithë zonën e programit, por edhe brenda
rajoneve.
Zona e programit ka një ekonomi kryesisht
industriale-agrare, me industrinë më të zhvilluar
në anën e Kosovës, ndërsa rajonet shqiptare janë
të dominuara nga bujqësia dhe shërbimet. Për
momentin rritja ekonomike është modeste, por
megjithatë ka shenja të rimëkëmbjes ekonomike
pas një periudhe stanjacioni. Disa faktorë të
rëndësishëm që përfaqësojnë një pengesë për
zhvillimin ekonomik të rajonit janë, ndër të tjera,
mungesa e njohurive dhe aftësive të punës
teknologjike të nevojshme për t’iu përgjigjur
kërkesave të tregut për shërbime dhe produkte të
cilësisë së lartë. Prodhimet vendore nga të dy
anët e kufirit kanë, pak ose aspak, qasje në tregjet
rajonale dhe ndërkombëtare. Mekanizmat për
mbështetjen e biznesit janë të dobët dhe të
pamjaftueshëm. Në Kosovë, gjenden Agjencitë e
Zhvillimit Rajonal që mund të mbështesin
ekonominë. Në Shqipëri, strukturat mbështetëse
të biznesit nuk janë shumë aktive.
Në Shqipëri pabarazitë rajonale janë të
dukshme. Zhvillimi socioekonomik i vendit anon
me tepri në favor të rajoneve qendrore. Rajoni i
Tiranës kontribuon me më shumë se një të tretën
e PBB-së së vendit, dhe është larg nga rajoni më i
zhvilluar në krahasim me të gjitha rajonet e tjera
të Shqipërisë. Kjo tregon qartë se të gjitha rajonet
e tjera janë nën potencialin e tyre të zhvillimit,
meqë ato ende nuk kanë gjetur mënyra dhe
mundësi që të përqendrohen në përparësitë e tyre
krahasuese. Rajonet Kukës dhe Lezhë i
pasqyrojnë gjerësisht këto pengesa për sa i përket
zhvillimit social-ekonomik.
42 Raporti i Progresit i Komisionit Evropian për
Kosovën, tetor 2013.
Faqe|1353
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents