Στο στάδιο αυτό θα πρέπει να γίνει η τελική σύνθεση και επανεξέταση του σχεδίου
στρατηγικής με τη διενέργεια ανάλυσης των πλεονεκτημάτων, αδυναμιών, ευκαιριών και
απειλών (ΠΑΕΑ), μέσω της οποίας μπορεί να προσδιοριστεί αν απαιτείται αναθεώρηση του
περιεχομένου. Μετά την εσωτερική επανεξέταση, θα πρέπει να διεξαχθεί η διαβούλευση με
τους ενδιαφερομένους. Σημαντικό θα ήταν επίσης να οργανωθεί δημόσια διαβούλευση
προκειμένου να επισημανθεί στο ευρύ κοινό η σημασία της προτεινόμενης στρατηγικής, να
ληφθεί ανατροφοδότηση από όλες τις πιθανές πηγές και να αναζητηθεί στήριξη για την
εξεύρεση των πόρων που απαιτούνται για την επακόλουθη εφαρμογή της στρατηγικής.
Πέμπτο βήμα – Επίσημη έγκριση
Το τελευταίο αυτό στάδιο περιλαμβάνει την επίσημη έγκριση της στρατηγικής σε πολιτικό
επίπεδο από κοινού με έναν υποστηρικτικό προϋπολογισμό ο οποίος θα αντικατοπτρίζει τη
σοβαρότητα που αποδίδει το εκάστοτε κράτος μέλος στο ζήτημα της ασφάλειας στον
κυβερνοχώρο. Για την επίτευξη των στόχων της οδηγίας ΑΔΠ και στο πλαίσιο της
κοινοποίησης του εγγράφου εθνικής στρατηγικής στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 7
παράγραφος 3, η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να υποβάλουν πληροφορίες για τον
συναφή προϋπολογισμό. Η ανάληψη δεσμεύσεων σχετικά με τον προϋπολογισμό και τους
απαιτούμενους ανθρώπινους πόρους είναι εξαιρετικά κρίσιμη για την αποτελεσματική
εφαρμογή της στρατηγικής και της οδηγίας. Δεδομένου ότι η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο
είναι ακόμη ένας μάλλον νέος και ταχέως αναπτυσσόμενος τομέας δημόσιας πολιτικής, στις
περισσότερες περιπτώσεις απαιτούνται νέες επενδύσεις, παρά το γεγονός ότι η γενικότερη
κατάσταση των δημόσιων οικονομικών επιβάλλει περικοπές και εξοικονομήσεις.
Συμβουλές για τη διαδικασία και το περιεχόμενο των εθνικών στρατηγικών παρέχονται από
διάφορους δημόσιους και ακαδημαϊκούς φορείς όπως, π.χ., τον ENISA6, τη Διεθνή Ένωση
Τηλεπικοινωνιών (ΔΕΤ)7, τον ΟΟΣΑ8, το Παγκόσμιο Φόρουμ Εμπειρογνωμόνων για τον
Κυβερνοχώρο και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης9.
ENISA, National Cyber-Security Strategy Good Practice (2016). Το έγγραφο είναι διαθέσιμο στον δικτυακό
τόπο https://www.enisa.europa.eu/publications/ncss-good-practice-guide
7
ΔΕΤ, National Cybersecurity Strategy Guide (Οδηγός ανάπτυξης εθνικών στρατηγικών για την ασφάλεια στον
κυβερνοχώρο (2011). Το έγγραφο είναι διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο http://www.itu.int/ITUD/cyb/cybersecurity/docs/ITUNationalCybersecurityStrategyGuide.pdf
Η ΔΕΤ θα δημοσιεύσει επίσης μέσα στο 2017 μια εργαλειοθήκη με θέμα την κατάρτιση εθνικής στρατηγικής
για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο (βλ. παρουσίαση στον δικτυακό τόπο http://www.itu.int/en/ITUD/Cybersecurity/Documents/National%20Strategy%20Toolkit%20introduction.pdf)
8
ΟΟΣΑ, Cybersecurity Policy Making at a Turning Point: Analysing a New Generation of National
Cybersecurity Strategies (Η χάραξη πολιτικής για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο σε σημείο καμπής: Ανάλυση
της νέας γενιάς εθνικών στρατηγικών για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο) (2012). Το έγγραφο είναι διαθέσιμο
στον δικτυακό τόπο: http://www.oecd.org/sti/ieconomy/cybersecurity%20policy%20making.pdf
9
Παγκόσμιο Κέντρο Ικανοτήτων για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης,
Cybersecurity Capacity Maturity Model for Nations (CMM) - Αναθεωρημένη έκδοση (2016). Το έγγραφο είναι
διαθέσιμο
στον
δικτυακό
τόπο:
https://www.thegfce.com/binaries/gfce/documents/publications/2017/02/13/cybersecurity-cmm-fornations/CMM+revised+edition.pdf
6
9
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents