5. Cyberatak może zostać zakwalifikowany jako napaść zbrojna. Prawo do samoobrony ma zastosowanie do cyberprzestrzeni Zgodnie z art. 51. Karty Narodów Zjednoczonych oraz prawem zwyczajowym państwu przysługuje prawo do samoobrony w przypadku zbrojnej napaści. W kontekście cyberprzestrzeni za zbrojną napaść można uznać cyberatak, który skutkuje śmiercią albo okaleczeniem ludzi lub uszkodzeniem albo zniszczeniem mienia znacznej wartości. W takiej sytuacji państwu, zgodnie z prawem międzynarodowym, przysługuje prawo do samoobrony, niemniej powinno ono być realizowane z poszanowaniem zasad wynikających z międzynarodowego prawa zwyczajowego tj. konieczności i proporcjonalności14. Samoobrona nie musi być realizowana przy użyciu tego samego środka co napaść zbrojna. W odpowiedzi na cyberatak osiągający próg napaści zbrojnej dopuszczalna jest zatem zarówno odpowiedź wyłącznie w cyberprzestrzeni, jak i przy użyciu tradycyjnie rozumianych sił zbrojnych. Pozbawienie możliwości odpowiedzi kinetycznej na cyberatak tego rodzaju mogłoby czynić prawo do samoobrony iluzorycznym w sytuacji, gdy sprawca napaści zbrojnej jest w niskim stopniu zależny od funkcjonowania cyberprzestrzeni. Prawo do samoobrony może przysługiwać również, zgodnie z prawem międzynarodowym, w stosunku do cyberataków osiągających próg napaści zbrojnej przeprowadzonych przez podmioty niepaństwowe. Do cyberprzestrzeni stosuje się także prawo do samoobrony zbiorowej. Znajduje to potwierdzenie w deklaracji przyjętej przez przedstawicieli państw uczestniczących w posiedzeniu Rady Północnoatlantyckiej podczas walijskiego szczytu Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w 2014 roku. Deklaracja stwierdza m.in. że cyberatak może osiągać próg zagrażający dobrobytowi, bezpieczeństwu oraz stabilności narodowej i euroatlantyckiej. Ich wpływ może być równie szkodliwy dla współczesnych społeczeństw, jak konwencjonalny atak. W związku z powyższym potwierdzono, że cyber-obrona jest częścią podstawowego zadania NATO w zakresie obrony zbiorowej15. 6. Państwo ponosi odpowiedzialność za działania w cyberprzestrzeni naruszające prawo międzynarodowe Normy międzynarodowego prawa zwyczajowego dotyczące ustalenia odpowiedzialności państwa w znacznym stopniu znajdują odzwierciedlenie w artykułach o odpowiedzialności państw za akty międzynarodowo bezprawne przyjętych w 2001 roku przez Komisję Prawa Międzynarodowego16 (dalej „artykuły o odpowiedzialności państw”). Dokument ten przypomina, że „Każdy międzynarodowo bezprawny akt państwa powoduje odpowiedzialność międzynarodową tego państwa.” (art. 1). Państwo odpowiada zarówno za działania, jak i zaniechania, które można mu przypisać zgodnie z prawem międzynarodowym i które stanowią naruszenie jego międzynarodowego zobowiązania (art. 2). Artykuły 4-11 opisują zasady przypisania odpowiedzialności państwu. Zgodnie z nimi państwo 14 Opinia doradcza Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie legalności użycia broni jądrowej, ICJ Rep. 1996, § 41. 15 Deklaracja ze Szczytu NATO w Walii 2014, pkt 72. 16 Tekst załączony do rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 56/83 z 12 grudnia 2001 r. 6

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents