odpowiada za zachowania m.in. swoich organów; osób lub jednostek, które pomimo że nie są
organami, są uprawnione do wykonywania władzy rządowej; a także osób lub grup osób
zachowania są podejmowane na podstawie instrukcji i pod kierunkiem lub kontrolą państwa.
Powyższe normy mają zastosowanie również do zachowania państw w
cyberprzestrzeni. Państwo może zatem ponosić odpowiedzialność za niezgodne z prawem
międzynarodowym działania np. grup hakerskich lub pojedynczych hakerów, o ile wystąpią
przesłanki wyrażone w artykułach o odpowiedzialności państw. Należy pamiętać
równocześnie, że specyfika cyberprzestrzeni istotnie utrudnia przypisanie zachowań
niezgodnych z prawem międzynarodowym państwom, czy innym podmiotom.
7. Międzynarodowe prawo praw człowieka ma zastosowanie do cyberprzestrzeni
Wysoka anonimowość, kontrola przepływu danych, oraz w dużej mierze aterytorialny
charakter cyberprzestrzeni stanowią wyzwanie dla ochrony praw człowieka w sieci. Pomimo
tego międzynarodowe prawo praw człowieka ma zastosowanie do zachowań
w cyberprzestrzeni. Te same prawa, które jednostki posiadają poza Internetem powinny być
chronione również w Internecie 17 . Na państwach ciąży obowiązek nienaruszania praw
człowieka, jak również ich ochrona w przypadku naruszeń przez aktorów niepaństwowych lub
inne państwa. Wskazane wyżej przykłady bezprawnych działań podmiotów zewnętrznych
stanowiących naruszenie suwerenności państwa lub akt przemocy mogą jednocześnie
skutkować naruszeniem praw człowieka.
Szczególnej ochrony w cyberprzestrzeni wymagają wolność słowa oraz prawo do
prywatności. Jak zauważył Europejski Trybunał Praw Człowieka „Internet odgrywa istotną rolę
we wzmacnianiu publicznego dostępu do wiadomości oraz umożliwieniu rozpowszechniania
informacji powszechnie”18. Pozbawienie jednostek dostępu do Internetu lub wybranych witryn
może stanowić naruszenie, gdyż, jak podkreślił Trybunał, „możliwość wyrażania opinii w
Internecie stanowi bezprecedensowe narzędzie umożliwiające korzystanie z wolności
wyrażania opinii” 19 . Równocześnie należy mieć na uwadze, że prawa te mogą podlegać
ograniczeniom koniecznym w społeczeństwie demokratycznym, w szczególności z uwagi na
interesy bezpieczeństwa publicznego, ochronę porządku publicznego, zdrowia i moralności lub
ochronę praw i wolności innych osób.
Ochrona międzynarodowego prawa praw człowieka w odniesieniu do cyberprzestrzeni
wymaga działań na rzecz otwartego i bezpiecznego Internetu. Poszanowanie suwerenności w
cyberprzestrzeni nie może stanowić usprawiedliwienia dla naruszania międzynarodowego
prawa praw człowieka. Skuteczna ochrona praw człowieka wymaga powstrzymania się przez
państwo przed nieuzasadnioną ingerencją w prawa i wolności realizowane w Internecie, a w
niektórych okolicznościach podejmowania działań pozytywnych celem zagwarantowania
skutecznej realizacji i ochrony praw człowieka w Internecie.
17
Rezolucja Rady Praw Człowieka ONZ “Promowanie, ochrona oraz korzystanie z Internetu” z 29.6.2012 r.
Times Newspapers Ltd p. Zjednoczonemu Królestwu (nr 1 i 2), nr 3002/03 i 23676/03, wyrok Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka z 10.3.2009 r.
19
Cengiz i Inni p. Turcji, nr 48226/10 i 14027/11, wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 1 grudnia
2015r., § 52.
18
7
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents