het Enisa op het gebied van de cyberweerbaarheid. In deze defensiedimensie zou rekening worden gehouden met het proces dat op gang is gebracht door de discussienota over de toekomst van de Europese defensie. De hoge mate van weerbaarheid die nodig is voor cyberdefensie, vraagt om specifieke gerichte onderzoeks- en technologie-inspanningen. De door ondernemingen ontwikkelde cyberdefensieprojecten of -technologieën zouden zowel in de onderzoeks- als ontwikkelingsfase in aanmerking kunnen komen voor financiering uit het Europees Defensiefonds50. In dit verband zouden bepaalde gebieden, zoals encryptiesystemen op basis van kwantumtechnologie, cybersituationeel bewustzijn, biometrische toegangsbeveiligingssystemen, opsporing van geavanceerde persistente dreigingen, of datamining, bijzonder relevant kunnen zijn. De hoge vertegenwoordiger, het Europees Defensieagentschap en de Commissie zullen de lidstaten ondersteunen bij het bepalen van terreinen waarop gemeenschappelijke cyberbeveiligingsprojecten in aanmerking zouden kunnen komen voor financiering uit het Europees Defensiefonds. 2.6 Bouwen aan solide cybervaardigheden in de EU Cyberbeveiliging heeft een sterke onderwijskundige dimensie. Doeltreffende cyberbeveiliging is in sterke mate afhankelijk van de vaardigheden van de betrokken personen. Maar voorspeld wordt dat er in 2022 in de Europese private sector een tekort zal zijn van 350 000 werknemers met vaardigheden op het gebied van cyberbeveiliging51. Op alle niveaus zouden opleidingen in cyberbeveiliging moeten worden aangeboden, te beginnen met regelmatige opleidingen voor personeel in de sector van de cyberbeveiliging, aanvullende scholing over cyberbeveiliging voor alle ICT-specialisten en nieuwe specifieke studierichtingen op het gebied van cyberbeveiliging. Om aan de vraag naar versnelde onderwijs- en opleidingsmogelijkheden te voldoen, moeten sterke academische kenniscentra worden opgericht die kunnen voortbouwen op richtsnoeren van een Europees onderzoeks- en kenniscentrum voor cyberbeveiliging en van het Enisa. Dit alles moet tot doel hebben dat het vanzelfsprekend wordt om de beveiligingsbeginselen al in de ontwerpfase in ICT-producten en -systemen in te bouwen. Cyberbeveiligingsonderwijs mag niet alleen gericht zijn op ITprofessionals, maar moet ook in de leerplannen van andere studiegebieden worden geïntegreerd, zoals techniek, bedrijfsbeheer, ondernemingsrecht, en in sectorspecifieke opleidingen. Tot slot moeten leerkrachten en leerlingen in het lager en middelbaar onderwijs, bij het verwerven van digitale vaardigheden, bewust worden gemaakt van cybercriminaliteit en cyberbeveiliging. De EU moet hier samen met de lidstaten ook toe bijdragen door voort te bouwen op de werkzaamheden van de coalitie voor digitale vaardigheden en banen52 en door bijvoorbeeld stageregelingen met betrekking tot cyberbeveiliging op te zetten voor kleine en middelgrote ondernemingen. 2.7 50 51 52 Bevordering van cyberhygiëne en cyberbewustzijn In het ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie-industrie zal nu al voorrang worden gegeven aan cyberdefensieprojecten, en cyberdefensie wordt een van de thema’s van de in 2018 te lanceren oproep tot het indienen van voorstellen. Global Information Security Workforce Study 2017. Op wereldvlak zijn er 1,8 miljoen cybervaardige werknemers te kort. https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/digital-skills-jobs-coalition 12

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents