Het feit dat zowat 95 % van de cyberincidenten mogelijk wordt gemaakt door een of andere
menselijke fout, al dan niet opzettelijk,53 wijst op een belangrijke menselijke factor. We zijn
dus allemaal verantwoordelijk voor onze cyberbeveiliging. Particulieren, ondernemingen en
overheidsdiensten moeten zich dus anders gaan gedragen zodat iedereen zich bewust is van de
dreiging en over de nodige instrumenten en vaardigheden beschikt om aanvallen snel te
herkennen en actief het hoofd te bieden. Mensen moeten een zekere cyberhygiëne in acht
nemen en ondernemingen en organisaties moeten passende, op risicoanalyse gebaseerde
cyberbeveiligingsprogramma’s opzetten en regelmatig bijstellen naarmate het risicolandschap
verandert.
De NIS-richtlijn bepaalt niet alleen dat de lidstaten verantwoordelijk zijn om op EU-niveau
informatie over cyberaanvallen uit te wisselen, maar ook om beproefde nationale
cyberbeveiligingsstrategieën en kaders voor de beveiliging van netwerk- en
informatiesystemen op te zetten. Overheidsdiensten op EU- en nationaal niveau moeten het
voortouw nemen om deze inspanningen verder te stimuleren.
Ten eerste moeten de lidstaten zorgen voor een maximale beschikbaarheid van
cyberbeveiligingsinstrumenten voor burgers en bedrijven. Er moet met name meer worden
gedaan om de impact van cybercriminaliteit op eindgebruikers te vermijden en te verzachten.
Een bestaand voorbeeld hiervan is de “NoMoreRansom”-campagne van Europol54, uitgewerkt
in nauwe samenwerking met rechtshandhavingsinstanties en cyberbeveiligingsbedrijven, om
gebruikers te helpen infecties met ransomware te voorkomen en slachtoffers van een aanval te
helpen hun gegevens weer te decrypten. Dergelijke regelingen moeten ook worden ingevoerd
voor andere soorten malware op andere gebieden en de EU moet een portaalsite
ontwikkelen om dergelijke instrumenten samen te brengen in een onestopshop met
advies voor gebruikers over de preventie en detectie van malware en met links naar
rapporteringsmechanismen.
Ten tweede moeten de lidstaten vaart zetten achter het gebruik van meer
cyberbeveiligingsinstrumenten bij de ontwikkeling van e-overheidsdiensten en ook het
kennisnetwerk ten volle benutten. Het gebruik van beveiligde identificatiemiddelen moet
worden bevorderd, voortbouwend op het EU-kader voor elektronische identificatie en
vertrouwensdiensten voor elektronische transacties op de interne markt dat sinds 2016 van
kracht is en dat een voorspelbaar regelgevingsklimaat voor beveiligde en naadloze
elektronische interacties tussen bedrijven, burgers en overheidsinstanties schept55. Voorts
moeten openbare instellingen, met name instellingen die essentiële diensten aanbieden, ervoor
zorgen dat hun personeel opgeleid is op het gebied van cyberbeveiliging.
Ten derde moeten lidstaten in bewustmakingscampagnes voorrang geven aan
cyberbewustzijn, onder meer in scholen, universiteiten, het bedrijfsleven en
onderzoeksinstellingen. De maand van de cyberbeveiliging, een door het Enisa gecoördineerd
initiatief dat ieder jaar in oktober plaatsvindt, zal worden uitgebreid om meer mensen te
bereiken dankzij een gezamenlijke communicatie-inspanning op EU- en nationaal niveau.
Even belangrijk is bewustmaking met betrekking tot online desinformatiecampagnes en
fakenieuws op sociale media die specifiek bedoeld zijn om de Europese waarden en
53
54
55
IBM "The Cybersecurity Intelligence Index" 2014, referred to in Securitymagazine.com, 19 juni 2014.
https://www.nomoreransom.org/
Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 betreffende
elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt (eIDASverordening). Voorts draagt de Europese Commissie via het CEF-programma bouwstenen en instrumenten
aan voor de interoperabiliteit van elektronische identiteitskaarten en e-handtekeningen (bv. Trusted Lists
Browsers).
13
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents