3.
DOELTREFFENDE AFSCHRIKKING VOOR CYBERCRIMINELEN IN DE EU
Om op een doeltreffende manier afschrik te wekken, moet een kader worden opgezet met
maatregelen die zowel geloofwaardig als ontradend zijn voor potentiële cybercriminelen en aanvallers. Zolang hun eigen falen het enige is dat statelijke en niet-statelijke cyberaanvallers
te vrezen hebben, zullen ze weinig reden hebben om niet te proberen. Een doeltreffendere
strafrechtelijke respons met de nadruk op opsporing, traceerbaarheid en vervolging van
cybercriminelen is van essentieel belang om hen op een doeltreffende manier af te schrikken.
Daarbij komt nog dat de EU haar lidstaten moet ondersteunen bij de ontwikkeling van
cyberbeveiligingsvermogens voor tweeërlei gebruik. Wij zullen het tij pas kunnen doen keren
als er een hogere pak- en strafkans is voor cyberaanvallers. Cyberaanvallen moeten
onmiddellijk worden onderzocht en de daders moeten voor de rechter worden gebracht, of er
moeten maatregelen worden genomen voor een passend politiek of diplomatiek antwoord. Bij
een grote crisis met een grote internationale dimensie en defensiedimensie zou de hoge
vertegenwoordiger de Raad opties voor een passende respons kunnen voorleggen.
In 2013 is met de vaststelling van de Richtlijn over aanvallen op informatiesystemen59 al een
eerste stap gezet naar een betere strafrechtelijke respons op cyberaanvallen. Deze richtlijn
voorzag in minimumvoorschriften voor de definitie van strafbare feiten en sancties op het
gebied van aanvallen op informatiesystemen en in operationele maatregelen ter bevordering
van de samenwerking tussen de autoriteiten. Dit heeft ertoe geleid dat cyberaanvallen in de
lidstaten op een meer vergelijkbaar niveau strafbaar worden gesteld, wat de
grensoverschrijdende samenwerking vergemakkelijkt tussen de rechtshandhavingsautoriteiten
die deze strafbare feiten onderzoeken. De richtlijn beschikt echter nog over niet aangeboord
potentieel dat ten volle zou kunnen worden benut als de lidstaten alle bepalingen volledig
uitvoeren60. De Commissie zal de lidstaten blijven ondersteunen bij de uitvoering van de
richtlijn en ziet momenteel geen reden om wijzigingen voor te stellen.
3.1
Identificatie van kwaadwillige actoren
Als we de kansen willen vergroten dat de daders voor het gerecht worden gebracht, moeten
we snel onze capaciteit verbeteren om de verantwoordelijken van cyberaanvallen te
identificeren. Rechtshandhavingsautoriteiten hebben een hele kluif aan het vinden van
gegevens, meestal in de vorm van digitale sporen, die nuttig zijn voor onderzoeken naar
cybercriminaliteit. Om doeltreffend onderzoek te kunnen voeren, moeten wij ons
technologische vermogen dus opschroeven, onder meer door de eenheid cybercriminaliteit
van Europol te versterken met cyberdeskundigen. Europol is een belangrijke speler geworden
voor de ondersteuning van lidstaten in onderzoeken waarbij meerdere jurisdicties betrokken
zijn. Het agentschap moet uitgroeien tot een centrum van expertise voor de rechtshandhaving
door de lidstaten met betrekking tot online onderzoeken en digitale forensische wetenschap.
De wijdverbreide praktijk om verschillende gebruikers – soms zelfs duizenden – gebruik te
laten maken van eenzelfde IP-adres, maakt het technisch zeer moeilijk om onderzoek te doen
naar kwaadwillig online gedrag. Hierdoor is het soms ook nodig om, als het bijvoorbeeld om
ernstige misdrijven zoals seksueel misbruik van kinderen gaat, een groot aantal gebruikers te
onderzoeken om één dader te identificeren. Daarom wil de EU het gebruik van het nieuwe
protocol (IPv6) aanmoedigen, aangezien hiermee één IP-adres aan één gebruiker kan worden
toegekend, hetgeen duidelijke voordelen oplevert voor rechtshandhaving en onderzoeken met
59
60
Richtlijn 2013/40/EU van het Europees Parlement en de Raad van 12 augustus 2013 over aanvallen op
informatiesystemen.
COM(2017) 474 final.
15
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents