technologieën, en de grote verschillen in benadering tussen de lidstaten, is de EU goed
geplaatst om synergieën tussen militaire en civiele inspanningen mee te bevorderen81.
Lidstaten die over meer geavanceerde cyberbeveiligingsvermogens beschikken en deze
vermogens willen bundelen, kunnen overwegen om met de steun van de hoge
vertegenwoordiger, de Commissie en het Europees Defensieagentschap een “permanente
gestructureerde samenwerking” (PESCO) voor cyberdefensie op te zetten. Hiervoor zou
kunnen worden voortgebouwd op de hierboven vermelde werkzaamheden ter bevordering van
de industriële capaciteiten en strategische autonomie van de EU. De EU kan ook de
interoperabiliteit bevorderen, onder meer door de vermogensontwikkeling, de coördinatie van
training en opleiding en de normalisatie-inspanningen voor tweeërlei gebruik te bevorderen.
Ook moet het gemeenschappelijke kader ten volle worden benut om te reageren op hybride
dreigingen (waar cyberaanvallen vaak een onderdeel van zijn), met name via de EU-Fusiecel
en het onlangs opgerichte Europees Centrum voor de bestrijding van hybride bedreigingen in
Helsinki, dat tot taak heeft de strategische dialoog aan te zwengelen en onderzoek en analyse
uit te voeren.
De EU zal sterker de nadruk leggen op het EU-beleidskader voor cyberdefensie82 van 2014,
als een instrument voor de verdere integratie van cyberbeveiliging en -defensie in het
gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB). Voor de GVDB-missies en operaties zelf is cyberweerbaarheid van essentieel belang: er zullen gestandaardiseerde
procedures en technische vermogens worden ontwikkeld ter ondersteuning van zowel civiele
als militaire missies en operaties, en van de respectieve plannings- en
uitvoeringsvermogensstructuren en verleners van informatietechnologiediensten van de
EDEO. Om de samenwerking tussen de lidstaten verder te ontwikkelen en de inspanningen
van de EU op dit gebied beter te richten, zullen het Europees Defensieagentschap en de
EDEO, samen met de diensten van de Commissie, de samenwerking op strategisch niveau
bevorderen tussen de beleidsmakers van de lidstaten die zich met cyberdefensie bezighouden.
De EU zal ook steun verlenen aan de ontwikkeling van Europese
cyberbeveiligingsoplossingen in het kader van haar inspanningen ten gunste van een Europese
industriële en technologische defensiebasis. Dit omvat ook de bevordering van regionale
excellentieclusters op het gebied van cyberbeveiliging en defensie.
De diensten van de Commissie zullen, in nauwe samenwerking met de EDEO, de lidstaten en
andere betrokken EU-organen, uiterlijk in 2018 een opleidings- en onderwijsplatform voor
cyberbeveiliging oprichten om de bestaande vaardigheidskloof op het vlak van cyberdefensie
te dichten. Dit platform zal een aanvulling vormen op de werkzaamheden van het Europees
Defensieagentschap op dit gebied en helpen om de bestaande vaardigheidskloof op het vlak
van cyberbeveiliging en cyberdefensie te dichten.
Kernacties
81
82
Een initiatief van de Commissie betreffende grensoverschrijdende toegang tot elektronisch
bewijsmateriaal (begin 2018);
Snelle vaststelling door het Europees Parlement en de Raad van het voorstel voor een
richtlijn betreffende de bestrijding van fraude en vervalsing in verband met andere
betaalmiddelen dan contanten;
De cyberruimte is voor de EU een operationeel gebied zoals land, lucht en zee. Onder de cyberdefensieinspanningen vallen ook de bescherming en weerbaarheid van ruimtesystemen en de daarmee
samenhangende grondinfrastructuur.
www.consilium.europa.eu/en/workarea/downloadasset.aspx?id=40802190515.
20
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents