technologieën, en de grote verschillen in benadering tussen de lidstaten, is de EU goed geplaatst om synergieën tussen militaire en civiele inspanningen mee te bevorderen81. Lidstaten die over meer geavanceerde cyberbeveiligingsvermogens beschikken en deze vermogens willen bundelen, kunnen overwegen om met de steun van de hoge vertegenwoordiger, de Commissie en het Europees Defensieagentschap een “permanente gestructureerde samenwerking” (PESCO) voor cyberdefensie op te zetten. Hiervoor zou kunnen worden voortgebouwd op de hierboven vermelde werkzaamheden ter bevordering van de industriële capaciteiten en strategische autonomie van de EU. De EU kan ook de interoperabiliteit bevorderen, onder meer door de vermogensontwikkeling, de coördinatie van training en opleiding en de normalisatie-inspanningen voor tweeërlei gebruik te bevorderen. Ook moet het gemeenschappelijke kader ten volle worden benut om te reageren op hybride dreigingen (waar cyberaanvallen vaak een onderdeel van zijn), met name via de EU-Fusiecel en het onlangs opgerichte Europees Centrum voor de bestrijding van hybride bedreigingen in Helsinki, dat tot taak heeft de strategische dialoog aan te zwengelen en onderzoek en analyse uit te voeren. De EU zal sterker de nadruk leggen op het EU-beleidskader voor cyberdefensie82 van 2014, als een instrument voor de verdere integratie van cyberbeveiliging en -defensie in het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB). Voor de GVDB-missies en operaties zelf is cyberweerbaarheid van essentieel belang: er zullen gestandaardiseerde procedures en technische vermogens worden ontwikkeld ter ondersteuning van zowel civiele als militaire missies en operaties, en van de respectieve plannings- en uitvoeringsvermogensstructuren en verleners van informatietechnologiediensten van de EDEO. Om de samenwerking tussen de lidstaten verder te ontwikkelen en de inspanningen van de EU op dit gebied beter te richten, zullen het Europees Defensieagentschap en de EDEO, samen met de diensten van de Commissie, de samenwerking op strategisch niveau bevorderen tussen de beleidsmakers van de lidstaten die zich met cyberdefensie bezighouden. De EU zal ook steun verlenen aan de ontwikkeling van Europese cyberbeveiligingsoplossingen in het kader van haar inspanningen ten gunste van een Europese industriële en technologische defensiebasis. Dit omvat ook de bevordering van regionale excellentieclusters op het gebied van cyberbeveiliging en defensie. De diensten van de Commissie zullen, in nauwe samenwerking met de EDEO, de lidstaten en andere betrokken EU-organen, uiterlijk in 2018 een opleidings- en onderwijsplatform voor cyberbeveiliging oprichten om de bestaande vaardigheidskloof op het vlak van cyberdefensie te dichten. Dit platform zal een aanvulling vormen op de werkzaamheden van het Europees Defensieagentschap op dit gebied en helpen om de bestaande vaardigheidskloof op het vlak van cyberbeveiliging en cyberdefensie te dichten. Kernacties   81 82 Een initiatief van de Commissie betreffende grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijsmateriaal (begin 2018); Snelle vaststelling door het Europees Parlement en de Raad van het voorstel voor een richtlijn betreffende de bestrijding van fraude en vervalsing in verband met andere betaalmiddelen dan contanten; De cyberruimte is voor de EU een operationeel gebied zoals land, lucht en zee. Onder de cyberdefensieinspanningen vallen ook de bescherming en weerbaarheid van ruimtesystemen en de daarmee samenhangende grondinfrastructuur. www.consilium.europa.eu/en/workarea/downloadasset.aspx?id=40802190515. 20

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents