1. WPROWADZENIE Bezpieczeństwo cybernetyczne ma kluczowe znaczenie zarówno dla naszego dobrobytu, jak również dla naszego bezpieczeństwa. W miarę wzrostu poziomu uzależnienia naszego codziennego życia i gospodarki od technologii cyfrowych stopień naszego narażenia na zagrożenia rośnie. Incydenty cybernetyczne stają się coraz bardziej zróżnicowane, zarówno pod względem tego, kto jest za nie odpowiedzialny, jak i celów, jakie chcą osiągnąć ich sprawcy. Szkodliwe działania cybernetyczne stanowią zagrożenie nie tylko dla naszych gospodarek i dążenia do jednolitego rynku cyfrowego, ale także dla samego funkcjonowania naszych demokracji, dla naszych wolności i naszych wartości. Nasze bezpieczeństwo w przyszłości zależy od naszej zdolności do ochrony UE przed zagrożeniami cybernetycznymi: zarówno infrastruktura cywilna, jak potencjał wojskowy są zależne od bezpiecznych systemów cyfrowych. Uznano to na posiedzeniu Rady Europejskiej w czerwcu 2017 r.1, a także zapisano w globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej2. Ryzyko to rośnie lawinowo. Z badań wynika, że gospodarcze skutki zjawiska cyberprzestępczości wzrosły pięciokrotnie w latach 2013–2017, a do 2019 r. mogą ponownie wzrosnąć czterokrotnie3. Odnotowano szczególny wzrost oprogramowania szantażującego (ang. ransomware)4, a najnowsze ataki5 odzwierciedlają gwałtowną intensyfikację przestępczej działalności cybernetycznej. Oprogramowanie szantażujące nie jest jednak jedynym zagrożeniem. Źródłami zagrożeń cybernetycznych są zarówno podmioty niepaństwowe, jak i państwowe: często zagrożenia te mają charakter przestępczy i wynikają z chęci zysku, ale mogą być także warunkowane politycznie lub strategicznie. Zagrożenie przestępcze ulega wzmocnieniu wskutek zacierania się granic między cyberprzestępczością a tradycyjną przestępczością, gdyż przestępcy wykorzystują internet zarówno jako sposób rozszerzania swojej działalności, jak również jako źródło nowych metod i narzędzi do popełniania przestępstw6. W znacznej większości przypadków szanse wytropienia przestępcy są minimalne, a szanse pociągnięcia go do odpowiedzialności – jeszcze mniejsze. Jednocześnie podmioty państwowe w coraz większym stopniu realizują swoje cele geopolityczne nie tylko za pomocą tradycyjnych narzędzi, takich jak siły zbrojne, ale również dzięki dyskretniejszym w użyciu narzędziom cybernetycznym, obejmującym wpływanie na wewnętrzne procesy demokratyczne. Wykorzystywanie cyberprzestrzeni jako obszaru prowadzenia wojny, autonomicznie lub w ramach podejścia hybrydowego, jest obecnie powszechnie znanym faktem. Kampanie dezinformacyjne, rozpowszechnianie fałszywych informacji oraz operacje cybernetyczne nakierowane na infrastrukturę krytyczną są coraz bardziej powszechne i wymagają reakcji. Z tego względu w dokumencie otwierającym debatę 1 2 3 4 5 6 http://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2017/06/23-euco-conclusions/ http://europa.eu/globalstrategy/. Przykłady: zob. McAfee & Centre for Strategic and International Studies, Net losses: Estimating the Global Cost of Cybercrime (Straty netto: oszacowanie globalnych kosztów cyberprzestępczości) 2014. Oprogramowanie szantażujące jest rodzajem złośliwego oprogramowania, które utrudnia lub ogranicza użytkownikom dostęp do ich systemu przez zablokowanie ekranu systemu lub plików użytkownika do momentu wpłacenia okupu. W maju 2017 r. atak oprogramowania szantażującego WannaCry dotknął ponad 400 000 komputerów w ponad 150 krajach. Miesiąc później atak z użyciem oprogramowania Petya dotknął Ukrainę i kilka przedsiębiorstw na całym świecie. Przedłożona przez Europol Ocena zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością, 2017. 2

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents