Zoals in hoofdstuk 2 onder trends is beschreven, is het gebruik van in de ruimte geplaatste
middelen niet meer weg te denken uit de hedendaagse samenleving. Deze middelen
worden onder andere gebruikt voor satellietcommunicatie ten behoeve van snelle en
breedbandige verbindingstoepassingen, voor precisienavigatie die efficiënt verkeersstromen reguleert, voor accurate timing die wereldwijde financiële transacties faciliteert, en
voor remote sensing, waarmee geospatiale informatie van allerlei aard kan worden verzameld,
geanalyseerd, en verspreid, ten behoeve van zowel militaire en civiele doeleinden.
80
Het beschermen van de eigen vrije toegang tot het gebruik van de ruimte is dan ook van
strategisch belang. Daarnaast is de vrije toegang tot de in de ruimte geplaatste middelen
onverkort van belang voor militaire operaties. Deze middelen zijn een integraal onderdeel
geworden van zowel de planning als de uitvoering van militaire operaties. Wanneer geen
gebruik kan worden gemaakt van in de ruimte geplaatste middelen, heeft dit een negatieve
invloed op effectiviteit van vele militaire systemen, zoals precisiewapens, onbemande
vliegtuigen, Blue Force Tracking 23, vroegtijdige waarschuwing voor inkomende ballistische
raketten, alsmede op de mogelijkheid tot delen van vergaarde informatie en inlichtingen.
De moderne militaire missie is dan nagenoeg onuitvoerbaar geworden. Het is voor Defensie
dan ook van groot belang om op de hoogte te zijn wat er in de ruimte gebeurt. Dit is
onderdeel van Space Situational Awareness.
4.3.1.5 Kenmerken van het cyberspace domein
Het cyber domein onderscheidt zich van de andere domeinen doordat het volledig door de
mens gecreëerd is. Cyberspace bestaat uit fysieke en niet-fysieke elementen. Cyberspace is
afhankelijk van fysieke netwerkinfrastructuur op land (bijvoorbeeld zendmasten, routers,
datacentra), de zee (zoals onderzeese kabels), in de lucht of in de ruimte (bijvoorbeeld
communicatiesatellieten). Communicatie via fysieke netwerkinfrastructuur wordt mogelijk
gemaakt door software (bijvoorbeeld applicaties, besturingssystemen, mobiele apps,
sociale-media platforms, protocollen, etc.). Via de hardware die zich op een fysieke locatie
bevindt en de software creëren systemen en gebruikers data, netwerken en een virtuele
identiteit (sociale-media profielen, telefoonnummers, mailadressen).
Cyberspace heeft geen gedefinieerde geografische grenzen en strekt zich virtueel uit over de
fysieke grenzen van de andere domeinen. Overigens zijn geografische grenzen wel van
belang in juridische zin en waar het gaat om nationale verantwoordelijkheden. Cyberspace
kan worden benaderd vanuit alle andere domeinen en kan omgekeerd zelf alle andere
domeinen benaderen. In de context van soevereiniteit bestaan er wel degelijk geografisch
23 Blue Force Tracking is een digitaal systeem dat de locaties van alle eigen eenheden weergeeft, o.a. ter voorkoming
van blue-on-blue-incidenten (deze incidenten verwijzen naar zgn. ‘fracticide’: eigen vuur op eigen troepen.
Nederlandse Defensie Doctrine
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents